آیا پنل خورشیدی برق سهفاز دارد؟
نه؛ پنل خورشیدی برق مستقیم میسازد و تکفاز یا سهفاز ندارد. اینورتر است که برق پنلها را به برق متناوب تکفاز یا سهفاز تبدیل میکند. همان پنلها در هر دو سیستم به کار می‌روند؛ فرق در اینورتر، تابلو، کابل‌کشی AC و کنتور است.
اینورتر سهفاز توان خروجی را میان سه فاز شبکه یکسان پخش میکند. برای همین، روی انشعاب سهفاز همیشه اینورتر سهفاز به کار می‌رود و نیروگاه‌های بزرگ‌تر — کارگاه، فروشگاه، باغ با پمپ سهفاز، ساختمان‌های چندواحدی — تقریباً همیشه سه‌فازند. انواع اینورتر و انتخاب ظرفیت آن در راهنمای اینورتر خورشیدی آمده است.
سیستم تکفاز
- روی انشعاب تکفاز بیشتر خانه‌ها
- اینورتر ساده‌تر و ارزانتر
- برای نیروگاه‌های کوچک خانگی
- ظرفیت را انشعاب تکفاز محدود میکند
سیستم سهفاز
- روی انشعاب سهفاز
- توان میان سه فاز یکسان پخش می‌شود
- ظرفیت مجاز بسیار بیشتر روی همان آمپر
- برای ویلای بزرگ، کارگاه، باغ و ساختمان تجاری
روی انشعاب من چند کیلووات نیروگاه خورشیدی مجاز است؟
تا دو برابر ظرفیت انشعاب و حداکثر ۴۰۰ کیلووات — به شرط اینکه شرکت توزیع اتصال را از نظر فنی و حفاظتی تأیید کند. این قاعده در تبصره ۱ «ضوابط و نرخ خرید تضمینی برق از نیروگاه‌های تجدیدپذیر» آمده که وزیر نیرو ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ ابلاغ کرد.
| انشعاب | ظرفیت تقریبی انشعاب | سقف نیروگاه | پنل ۶۰۰ واتی |
|---|---|---|---|
| تکفاز ۲۵ آمپر | حدود ۵٫۵ کیلووات | حدود ۱۱ کیلووات | تا ۱۸ عدد |
| تکفاز ۳۲ آمپر | حدود ۷ کیلووات | حدود ۱۴ کیلووات | تا ۲۳ عدد |
| سهفاز ۲۵ آمپر | حدود ۱۶٫۵ کیلووات | حدود ۳۳ کیلووات | تا ۵۵ عدد |
| سهفاز ۳۲ آمپر | حدود ۲۱ کیلووات | حدود ۴۲ کیلووات | تا ۷۰ عدد |
| سهفاز ۵۰ آمپر | حدود ۳۳ کیلووات | حدود ۶۶ کیلووات | تا ۱۱۰ عدد |
در عمل، سقف خیلی وقت‌ها را بام تعیین میکند، نه انشعاب: هر کیلووات با فاصله ردیف‌ها حدود ۶ متر مربع بام بی‌سایه می‌خواهد، پس ۴۲ کیلووات حدود ۲۵۰ متر مربع. محاسبه فضای بام در راهنمای نصب پنل خورشیدی برای خانه آمده است.
کی برق خورشیدی سهفاز لازم است؟
وقتی انشعاب شما سهفاز است، وقتی نیروگاهی بزرگ‌تر از سقف انشعاب تکفاز می‌خواهید، یا وقتی در جای بی‌برق وسیله سهفاز دارید. برای یک خانه معمولی با انشعاب تکفاز و نیروگاه ۳ تا ۵ کیلوواتی، سهفاز لازم نیست.
- انشعاب سهفاز دارید: ویلاهای بزرگ، مغازه‌ها، کارگاه‌ها و بیشتر باغ‌های دارای پمپ. اینورتر باید سهفاز باشد.
- بام از سقف تکفاز بزرگ‌تر است: اگر بام جای ۲۰ کیلووات دارد و انشعاب تکفاز ۲۵ آمپر تا حدود ۱۱ کیلووات اجازه می‌دهد، تبدیل انشعاب به سهفاز ظرفیت را باز میکند.
- شرکت توزیع توزیع متوازن می‌خواهد: تزریق توان زیاد روی یک فاز شبکه محلی را نامتوازن میکند و ممکن است در بررسی فنی پذیرفته نشود.
- سیستم آفگرید با بار سهفاز: کارگاه یا باغ بی‌برق با موتور سهفاز. برای پمپ سهفاز چاه اما راه ارزان‌تری هست — پایین‌تر.
تبدیل برق خورشیدی به سهفاز ممکن است؟
خروجی اینورتر تکفاز را نمی‌شود سهفاز کرد؛ برای برق سهفاز، از اول اینورتر سهفاز روی انشعاب سهفاز لازم است. آنچه «تبدیل» می‌شود خود انشعاب است، و آن کار شرکت توزیع برق است، نه نصاب پنل.
- نیروگاه متصل به شبکه: اینورتر سهفاز روی انشعاب سهفاز. اگر انشعاب تکفاز است، اول باید به سهفاز تبدیل شود.
- سیستم آفگرید سهفاز: برخی اینورترهای آفگرید و هیبریدی تکفاز را می‌شود سه‌تایی، هر کدام روی یک فاز، به‌صورت یک سیستم سهفاز بست — به شرطی که سازنده این آرایش را پشتیبانی کند.
- پمپ سهفاز چاه: اینورتر پمپ خورشیدی مستقیم از برق پنلها موتور سهفاز را میگرداند و باتری و شبکه نمیخواهد؛ راهنمای پمپ خورشیدی.
تبدیل انشعاب تکفاز به سهفاز
درخواست افزایش قدرت یا تبدیل انشعاب را به شرکت توزیع منطقه می‌دهید و هزینه را طبق آیین‌نامه هزینه انشعاب سال جاری حساب میکند. برای مقیاس: از اردیبهشت ۱۴۰۵ هزینه پایه یک انشعاب تکفاز ۲۵ آمپر حدود ۲۴٫۴ میلیون تومان است و هزینه ظرفیت‌های دیگر به نسبت آن تعیین می‌شود. طبق همان آیین‌نامه، تهیه تجهیزات اندازه‌گیری و کابل سرویس با متقاضی است؛ تغییر تابلوی داخلی را هم برقکار خودتان انجام می‌دهد. برآورد کتبی را پیش از طراحی نیروگاه بگیرید.
تبدیل به سهفاز می‌صرفد؟ مثال: بام ۱۵۰ متری با انشعاب تکفاز ۲۵ آمپر در تهران
هزینه تبدیل انشعاب را کنار همین درآمد بگذارید. کیلووات‌های اضافه هم خودشان هزینه ساخت دارند — حدود ۹۲٫۵ میلیون تومان برای هر کیلووات در نیروگاه‌های ۱۰ تا ۵۰ کیلوواتی با برآورد ما — اما هزینه هر کیلووات در نیروگاه بزرگ‌تر کمتر است.
کنتور سهفاز خورشیدی چیست و چه کسی نصب میکند؟
نیروگاه خرید تضمینی برق تولیدش را از یک کنتور تولید جدا میفروشد؛ برای نیروگاه سهفاز این کنتور سهفاز است و شرکت توزیع آن را هنگام راهاندازی نصب و پلمب میکند. کنتور مصرف خانه یا کارگاه سر جای خودش میماند.
اینکه کنتور تولید را خودتان طبق مشخصات شرکت توزیع بخرید یا شرکت توزیع تأمین کند و هزینه‌اش را بگیرد، از منطقهای به منطقه دیگر فرق دارد؛ پیش از امضای پیش‌فاکتور بپرسید کنتور و هزینه‌های انشعاب در آن هست یا نه. مسیر ثبت، قرارداد و راهاندازی در راهنمای مجوز نیروگاه خانگی آمده است.
قیمت برق خورشیدی سهفاز چقدر است؟
برآورد ما برای نیروگاه سهفاز متصل به شبکه و بدون باتری: حدود ۱ میلیارد تومان برای ۱۰ کیلووات، ۱٫۸ میلیارد برای ۲۰ کیلووات و ۳٫۷ میلیارد برای ۴۰ کیلووات. همه این اندازه‌ها زیر ۲۰۰ کیلووات‌اند و نرخ پایه ۵٬۸۵۴ تومانی می‌گیرند.
| ظرفیت | پنل ۶۰۰ واتی | بام بی‌سایه | برآورد هزینه | درآمد سال اول |
|---|---|---|---|---|
| ۱۰ کیلووات | ۱۷ عدد | حدود ۶۰ متر مربع | حدود ۱ میلیارد تومان | حدود ۹۷ میلیون تومان |
| ۲۰ کیلووات | ۳۴ عدد | حدود ۱۲۰ متر مربع | حدود ۱٫۸ میلیارد تومان | حدود ۱۹۳ میلیون تومان |
| ۳۰ کیلووات | ۵۰ عدد | حدود ۱۸۰ متر مربع | حدود ۲٫۸ میلیارد تومان | حدود ۲۹۰ میلیون تومان |
| ۴۰ کیلووات | ۶۷ عدد | حدود ۲۴۰ متر مربع | حدود ۳٫۷ میلیارد تومان | حدود ۳۸۶ میلیون تومان |
هزینه‌ها از پیکربندی شبیه‌ساز ما است: حدود ۱۰۳٫۵ میلیون تومان برای هر کیلووات تا ۱۰ کیلووات و ۹۲٫۵ میلیون از ۱۰ تا ۵۰ کیلووات. درآمد با تولید ۱٬۶۵۰ کیلووات‌ساعت برای هر کیلووات در تهران و نرخ پایه ۱۴۰۵، بدون تعدیل سالانه. برای نرخ «با ذخیره‌ساز» (۹٬۱۱۷ تومان) باید برای هر کیلووات پنل ۱٫۵ کیلووات‌ساعت باتری اضافه کرد — برای ۲۰ کیلووات، ۳۰ کیلووات‌ساعت و حدود ۱٫۱ میلیارد تومان بیشتر.
پرسش‌های پرتکرار
آیا پنل خورشیدی برق سهفاز دارد؟
نه. پنل برق مستقیم (DC) میسازد و فاز ندارد. اینورتر آن را به برق تکفاز ۲۲۰ ولت یا سهفاز ۳۸۰ ولت تبدیل میکند و نوع اینورتر را انشعاب شما تعیین میکند.
روی انشعاب تکفاز چند کیلووات نیروگاه خورشیدی می‌شود نصب کرد؟
طبق ضوابط ۱۴۰۵ تا دو برابر ظرفیت انشعاب، به شرط تأیید فنی شرکت توزیع. انشعاب تکفاز ۲۵ آمپر حدود ۵٫۵ کیلووات است، پس نیروگاه تا حدود ۱۱ کیلووات. عدد دقیق، دو برابر «قدرت قراردادی» روی قبض شماست.
برق خورشیدی سهفاز چقدر هزینه دارد؟
برآورد ما برای نیروگاه متصل به شبکه و بدون باتری حدود ۱ میلیارد تومان برای ۱۰ کیلووات، ۱٫۸ میلیارد برای ۲۰ کیلووات و ۳٫۷ میلیارد برای ۴۰ کیلووات است (آبان ۱۴۰۵). نیروگاه ۲۰ کیلوواتی در تهران سالانه حدود ۱۹۳ میلیون تومان برق میفروشد.
کنتور سهفاز خورشیدی را چه کسی نصب میکند؟
شرکت توزیع برق، هنگام راهاندازی نیروگاه. نیروگاه برقش را از یک کنتور تولید جدا میفروشد و کنتور مصرف سر جایش میماند. اینکه کنتور را خودتان بخرید یا شرکت توزیع تأمین کند، از منطقهای به منطقه دیگر فرق دارد.
برای پمپ سهفاز چاه چه سیستم خورشیدی لازم است؟
معمولاً اینورتر پمپ خورشیدی که مستقیم از برق پنلها موتور سهفاز را میگرداند و باتری نمیخواهد؛ از سیستم آفگرید سهفاز ارزانتر است. ظرفیت پنل حدود ۱٫۳ تا ۱٫۵ برابر توان پمپ است.
منابع
عددها و شرایط این راهنما از منابع زیر گرفته و در ۱۴۰۵ آبان بازبینی شده‌اند. نرخ‌ها، قیمت‌ها و شرایط وام تغییر می‌کنند؛ پیش از هر تصمیم مالی، آخرین ابلاغیه را از ساتبا، شرکت توزیع یا بانک بگیرید.
- ضوابط و نرخ خرید تضمینی برق از نیروگاه‌های تجدیدپذیر سال ۱۴۰۵ (نامه ۱۴۰۵/۱۲۵۹/۱۰۰) — دوتیک — معاونت حقوقی ریاست جمهوری، فروردین ۱۴۰۵
- هزینه‌های برقراری انشعاب برق از اردیبهشت ۱۴۰۵ — امیران برق، خرداد ۱۴۰۵
- قیمت خرید برق خورشیدی ۱۴۰۵ — ویوا سولار
منابع تصاویر
- GabrielleMerk · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
- Asurnipal · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
