آیا کارخانهها موظف به ساخت نیروگاه خورشیدی هستند؟
صنایع انرژیبر بله — ماده ۴ قانون مانعزدایی از توسعه صنعت برق آنها را به ساخت نیروگاه موظف کرده است. طبق این ماده، صنایع انرژیبر با هماهنگی وزارت صمت و وزارت نیرو باید تا پایان سال ۱۴۰۴ از منابع داخلی خود دست‌کم ۹٬۰۰۰ مگاوات نیروگاه حرارتی با بازده حداقل ۵۵٪ و ۱٬۰۰۰ مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر و پاک بسازند. در صورت عدم احداث، تأمین برق این صنایع در شرایط کمبود، در اولویت طرح‌های مدیریت مصرف قرار می‌گیرد.
صنایعی که مشمول دسته انرژیبر نیستند هم انگیزه دارند: فروش تضمینی برق، کاهش وابستگی به برق آزاد و امکان خرید یا تولید «برق سبز» که در سیاست‌های جدید تأمین برق صنایع وزن پیدا کرده است.
یک کارخانه چه راه‌هایی برای برق خورشیدی دارد؟
سه راه اصلی وجود دارد: نیروگاه روی سقف سوله، نیروگاه زمینی در زمین کارخانه یا جای دیگر، و خرید برق سبز از تابلو سبز بورس انرژی. انتخاب به فضای بام، زمین در دسترس، نقدینگی و اینکه هدف درآمد است یا پوشش تکلیف قانونی بستگی دارد.
سقف سوله
- از فضای بلااستفاده بام استفاده می‌کند
- ظرفیت معمول: ده‌ها تا چند صد کیلووات
- تا ۲۰۰ کیلووات نرخ تضمینی بالاتر (۵٬۸۵۴ تومان)
- نیاز به بررسی لاپه‌ها و عمر ورق سقف
نیروگاه زمینی
- ظرفیت بالا؛ حدود ۱٫۵ تا ۲ هکتار برای هر مگاوات
- واجد شرایط فراخوان‌های ساتبا برای ۱ تا ۳ مگاوات
- فروش تضمینی یا عرضه در بورس انرژی
- زمین، مجوز کاربری و اتصال به شبکه لازم است
خرید برق سبز
- خرید از تابلو سبز بورس انرژی
- بدون سرمایه‌گذاری و نگهداری
- قیمت با عرضه و تقاضا تعیین میشود
- دارایی‌ای ساخته نمی‌شود
روی سقف سوله کارخانه چند کیلووات پنل جا میشود؟
بهطور تقریبی برای هر کیلووات پنل روی سقف سوله حدود ۵ تا ۷ متر مربع فضا لازم است؛ یعنی سقف ۲٬۰۰۰ متری حدود ۳۰۰ کیلووات جا دارد. روی سقف‌های شیب‌دار ملایم، پنل‌ها معمولاً موازی ورق نصب می‌شوند و فاصله ردیف کمتری لازم دارند؛ نورگیرها، دودکش‌ها، هواکش‌ها و مسیر دسترسی از فضای مفید کم می‌کنند.
| مساحت مفید سقف | ظرفیت تقریبی | تولید سالانه | درآمد سال اول (فروش تضمینی) |
|---|---|---|---|
| ۵۰۰ متر مربع | حدود ۸۰ کیلووات | حدود ۱۳۶ هزار کیلووات‌ساعت | حدود ۸۰۰ میلیون تومان |
| ۱٬۰۰۰ متر مربع | حدود ۱۵۰ کیلووات | حدود ۲۵۵ هزار کیلووات‌ساعت | حدود ۱٫۵ میلیارد تومان |
| ۲٬۰۰۰ متر مربع | حدود ۳۰۰ کیلووات | حدود ۵۱۰ هزار کیلووات‌ساعت | حدود ۲٫۴ میلیارد تومان |
| ۵٬۰۰۰ متر مربع | حدود ۷۵۰ کیلووات | حدود ۱٫۳ میلیون کیلووات‌ساعت | حدود ۵٫۹ میلیارد تومان |
دو ردیف آخر جدول از ۲۰۰ کیلووات بزرگ‌ترند و با نرخ ۴٬۶۳۹ تومانی حساب شده‌اند؛ دو ردیف اول با نرخ ۵٬۸۵۴ تومانی نیروگاههای تا ۲۰۰ کیلووات.
پیش از نصب روی سوله چه چیزهایی باید بررسی شود؟
توان سازه سقف، عمر ورق، ایمنی آتش و دسترسی برای شستشو، چهار بررسی ضروری پیش از نصب پنل روی سوله‌اند. وزن پنل و سازه روی سقف فلزی معمولاً کم است، اما لاپه‌ها برای بار باد و برف و بار نقطه‌ای گیره‌ها باید چک شوند.
- لاپه‌ها و سازه: محاسبه بار اضافه، به‌ویژه در سوله‌های قدیمی یا سبک.
- عمر ورق سقف: اگر ورق تا چند سال دیگر باید عوض شود، اول تعویض، بعد نصب؛ برداشتن نیروگاه گران است.
- ایمنی آتش: کابل‌کشی DC استاندارد، کلید قطع اضطراری، فاصله از هواکش‌ها و هماهنگی با آتش‌نشانی.
- گردوغبار صنعتی: در کارخانه‌های سیمان، فولاد و کاشی، آلودگی پنل سریع است و برنامه شستشوی منظم می‌خواهد. راهنمای نگهداری پنل.
- دسترسی ایمن: مسیر تردد و خط ایمنی برای سرویس روی سقف.
وام و تسهیلات نیروگاه خورشیدی صنعتی در ۱۴۰۵
ساتبا در تیر ۱۴۰۵ برای متقاضیان حقوقی نیروگاههای ۱ تا ۳ مگاواتی فراخوان تسهیلات داد: سود ۱۴٪ (با ۹٪ یارانه سود)، بازپرداخت ۶۰ ماهه شامل تا ۱۲ ماه مشارکت و تنفس، و سقف ۴۰ میلیارد تومان برای هر مگاوات. متقاضی باید دست‌کم ۲۰٪ سرمایه را — حداقل ۵٪ نقدی — بیاورد و قرارداد خرید برق یا قرارداد عرضه در تابلو سبز بورس انرژی داشته باشد.
ظرفیت و مسیر فروش را مشخص کنید
سقف سوله، زمین یا ترکیب هر دو؛ فروش تضمینی یا بورس انرژی. مقایسه درآمد مسیرها.
قرارداد فروش را بگیرید
قرارداد خرید تضمینی یا قرارداد عرضه در تابلو سبز، پیش‌شرط تسهیلات است.
فراخوان فعال را پیدا کنید
مهلت فراخوان تیر ۱۴۰۵ تمام شده است؛ فراخوان‌های بعدی ساتبا و بانک‌های عامل را دنبال کنید.
آورده را آماده کنید
حداقل ۲۰٪ سرمایه، که دست‌کم ۵٪ آن نقدی است.
طراحی، اجرا و اتصال
طراحی مهندسی، تأمین تجهیزات، نصب و اتصال به شبکه با مجوزهای لازم.
نیروگاه خورشیدی برای کارخانه به‌صرفه است؟
برای کارخانه‌ای با سقف بزرگ و بی‌سایه، معمولاً بله: درآمد فروش تضمینی، بازگشت سرمایه چندساله و پوشش بخشی از تکلیف قانونی را با هم می‌دهد. اقتصاد هر پروژه به هزینه هر کیلووات، مسیر فروش و نرخ تسهیلات بستگی دارد؛ برای نیروگاه ۳۰۰ کیلوواتی با هزینه حدود ۵۰ تا ۸۰ میلیون تومان برای هر کیلووات، بازگشت سرمایه ساده با فروش تضمینی حدود ۷ تا ۱۱ سال است.
پرسش‌های پرتکرار
آیا کارخانهها موظف به ساخت نیروگاه تجدیدپذیر هستند؟
صنایع انرژیبر بله. ماده ۴ قانون مانعزدایی از توسعه صنعت برق آنها را موظف کرده تا پایان ۱۴۰۴ از منابع خود ۹٬۰۰۰ مگاوات نیروگاه حرارتی و ۱٬۰۰۰ مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر بسازند؛ در غیر این صورت در شرایط کمبود برق در اولویت مدیریت مصرف قرار میگیرند.
روی سقف سوله چند کیلووات پنل خورشیدی جا میشود؟
بهطور تقریبی برای هر کیلووات ۵ تا ۷ متر مربع فضای مفید لازم است؛ سقف ۱٬۰۰۰ متری حدود ۱۵۰ کیلووات و سقف ۲٬۰۰۰ متری حدود ۳۰۰ کیلووات جا دارد.
وام نیروگاه خورشیدی صنعتی در ۱۴۰۵ چه شرایطی دارد؟
در فراخوان تیر ۱۴۰۵ ساتبا برای متقاضیان حقوقی نیروگاههای ۱ تا ۳ مگاواتی: سود ۱۴٪، بازپرداخت ۶۰ ماهه شامل تا ۱۲ ماه تنفس، سقف ۴۰ میلیارد تومان برای هر مگاوات، آورده حداقل ۲۰٪ و قرارداد خرید برق یا عرضه در تابلو سبز بورس انرژی.
پنل خورشیدی کارخانه را در قطعی برق روشن نگه میدارد؟
نیروگاه متصل به شبکه بدون ذخیرهساز در قطعی برق خاموش میشود. برای پشتیبانی تولید در قطعی، سیستم با ذخیرهساز و طراحی مخصوص بار ضروری لازم است. ارزش اصلی نیروگاه برای کارخانه، درآمد و پوشش تکلیف قانونی است.
منابع
عددها و شرایط این راهنما از منابع زیر گرفته و در ۱۴۰۵ آبان بازبینی شده‌اند. نرخ‌ها، قیمت‌ها و شرایط وام تغییر می‌کنند؛ پیش از هر تصمیم مالی، آخرین ابلاغیه را از ساتبا، شرکت توزیع یا بانک بگیرید.
- تامین برق صنایع انرژیبر؛ مشروط به رعایت ماده ۴ قانون مانعزدایی — خبرگزاری مهر، خرداد ۱۴۰۵
- ماده ۴ قانون مانعزدایی از توسعه صنعت برق — ویکی حقوق
- فراخوان اعطای وام برای احداث نیروگاههای خورشیدی — خبرگزاری مهر به نقل از ساتبا، تیر ۱۴۰۵
- سرمایه‌گذاری صندوق توسعه ملی برای احداث نیروگاه خورشیدی — باشگاه خبرنگاران جوان
- معامله ۱۴۲۵ میلیون کیلووات‌ساعت برق سبز در بورس انرژی طی سال ۱۴۰۴ — خبرگزاری مهر
منابع تصاویر
- ArnoldReinhold · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
- Asurnipal · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
- Asurnipal · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
