تفاوت سیستم آنگرید، آفگرید و هیبریدی چیست؟
آنگرید برق را به شبکه می‌فروشد و باتری ندارد، آفگرید بدون شبکه و با باتری کار میکند، و هیبریدی هر دو را دارد.
هر سه سیستم پنل و اینورتر دارند. تفاوت در این است که برق پس از اینورتر کجا می‌رود: به شبکه، به باتری، یا به هر دو. نمودار زیر مسیر انرژی را در هر سیستم نشان می‌دهد.
آنگرید (متصل به شبکه)
فروش برقدر قطعی برق خاموش می‌شود — برای ایمنی شبکه
آفگرید (مستقل)
بدون شبکهبه شبکه وابسته نیست؛ به اندازه باتری برق دارید
هیبریدی
هر دودر قطعی، بارهای ضروری روی باتری می‌مانند
آنگرید چیست؟
در سیستم آنگرید یا متصل به شبکه، اینورتر برق مستقیم پنل‌ها را به برق متناوب هم‌فاز با شبکه تبدیل میکند و به شبکه تزریق میکند. باتری ندارد، پس ارزان‌ترین و کم‌دردسرترین سیستم است. تقریباً همه نیروگاه‌های خانگی که با قرارداد خرید تضمینی برق می‌فروشند آنگریدند.
آفگرید چیست؟
سیستم آفگرید یا مستقل اصلاً به شبکه وصل نیست. پنل‌ها باتری را شارژ می‌کنند و مصرف‌کننده‌ها از باتری و اینورتر برق می‌گیرند. چون هیچ پشتیبانی از شبکه ندارد، باید برای بدترین روز طراحی شود: کوتاه‌ترین و ابری‌ترین روز زمستان، با باتری کافی برای شب. همین است که آفگرید را برای هر کیلووات‌ساعت مصرف گران‌ترین گزینه میکند.
- مناسب برای: باغ و ویلا دور از شبکه، چاه کشاورزی، دام‌داری و زندگی عشایری، کانکس و ایستگاه‌های دورافتاده.
- نامناسب برای: خانه شهری متصل به شبکه که هدفش درآمد است — آفگرید برق نمی‌فروشد.
- نکته طراحی: بار مصرفی را دقیق فهرست کنید؛ هر وسیله بزرگ اضافه، باتری و پنل بیشتری می‌خواهد.
سیستم خورشیدی هیبریدی چیست؟
سیستم هیبریدی به شبکه وصل است و باتری هم دارد. اینورتر هیبریدی در حالت عادی برق را به شبکه می‌دهد و باتری را شارژ نگه می‌دارد، و وقتی شبکه قطع شد، خانه را از شبکه جدا و بارهای ضروری را از باتری تغذیه میکند. در ۱۴۰۵ این سیستم با شرایطی نرخ خرید ۹٬۱۱۷ تومانی می‌گیرد، حدود ۵۶٪ بیشتر از آنگرید.
- شرط ظرفیت: دست‌کم ۱٫۵ کیلووات‌ساعت باتری به ازای هر کیلووات پنل.
- شرط شارژ: باتری فقط با برق پنل شارژ شود، نه با برق شبکه.
- هزینه: برای یک سیستم ۵ کیلوواتی، باتری ۷٫۵ کیلووات‌ساعتی حدود ۲۷۰ میلیون تومان به هزینه اضافه میکند.
مقایسه کامل آنگرید، آفگرید و هیبریدی
در یک نگاه: آنگرید ارزان‌ترین و برای فروش برق، آفگرید برای جاهای بی‌برق، و هیبریدی گران‌ترین اما با درآمد و برق پشتیبان.
| آنگرید | آفگرید | هیبریدی | |
|---|---|---|---|
| اتصال به شبکه | دارد | ندارد | دارد |
| باتری | ندارد | دارد (ضروری) | دارد |
| فروش برق و خرید تضمینی | بله، ۵٬۸۵۴ تومان | خیر | بله، تا ۹٬۱۱۷ تومان با شرایط |
| در قطعی برق | خاموش | روشن، به اندازه باتری | بارهای ضروری روشن |
| هزینه نسبی | کمترین | بیشترین برای هر کیلووات‌ساعت | بالا |
| نگهداری | کم | زیاد (باتری) | متوسط |
| کاربرد اصلی | درآمد از فروش برق | جاهای بی‌برق | درآمد + برق پشتیبان |
اینورتر خورشیدی چیست و کدام را بخریم؟
اینورتر برق مستقیم (DC) پنل‌ها را به برق متناوب (AC) ۲۲۰ ولت تبدیل میکند. داخل آن یک یا چند «ردیاب نقطه حداکثر توان» یا MPPT هست که ولتاژ کاری پنل‌ها را طوری تنظیم میکند که در هر لحظه بیشترین توان را بدهند. نوع اینورتر باید با نوع سیستم بخواند:
اینورتر آنگرید
- ساده و ارزان‌تر
- بدون ورودی باتری
- در قطعی شبکه خاموش می‌شود
- برای خرید تضمینی ساده
اینورتر آفگرید
- با شارژر باتری داخلی
- کار بدون شبکه
- در بازار به «سانورتر» یا «همه‌کاره» هم معروف است
- برق نمی‌فروشد
اینورتر هیبریدی
- شبکه، پنل و باتری با هم
- تعویض خودکار در قطعی
- لازمه نرخ خرید با ذخیره‌ساز
- گران‌ترین
تک‌فاز یا سه‌فاز بودن اینورتر هم باید با انشعاب شما بخواند. بیشتر خانه‌ها تک‌فازند؛ نیروگاه‌های بزرگ‌تر از حدود ۵ تا ۶ کیلووات معمولاً سه‌فاز می‌شوند؛ ظرفیت مجاز روی هر انشعاب در راهنمای برق خورشیدی سه‌فاز آمده است.
باتری خورشیدی: لیتیومی یا سرب‌اسیدی؟
برای سیستمی که هر روز شارژ و دشارژ می‌شود، لیتیوم آهن فسفات: چند هزار چرخه عمر و ۸۰ تا ۹۰ درصد ظرفیت مفید. جزئیات در [راهنمای باتری خورشیدی](/guides/solar-battery-guide).
| مشخصه | لیتیوم آهن فسفات (LiFePO4) | سرب‌اسیدی (اتمی و ژل) |
|---|---|---|
| عمر چرخه | حدود ۳٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ چرخه یا بیشتر | حدود ۳۰۰ تا ۱٬۲۰۰ چرخه |
| عمق دشارژ مجاز | ۸۰ تا ۹۰ درصد | حدود ۵۰ درصد |
| ظرفیت مفید یک باتری ۱۰۰ آمپرساعت ۱۲ ولت | حدود ۱ کیلووات‌ساعت | حدود ۰٫۶ کیلووات‌ساعت |
| وزن و فضا | سبک و جمع‌وجور | سنگین و حجیم |
| قیمت اولیه | بالاتر | پایین‌تر |
| هزینه در طول عمر | معمولاً کمتر | معمولاً بیشتر، به دلیل تعویض‌های مکرر |
برای سیستمی که هر روز چرخه شارژ و دشارژ دارد — آفگرید یا هیبریدی — لیتیوم آهن فسفات تقریباً همیشه انتخاب بهتری است. سرب‌اسیدی فقط برای برق اضطراری کم‌کاربرد و با بودجه بسیار محدود منطقی است.
کدام سیستم خورشیدی برای شما مناسب است؟
برای درآمد، آنگرید؛ برای درآمد به‌علاوه برق در خاموشی، هیبریدی؛ و برای جای بدون شبکه، آفگرید. انتخاب اینورتر هم از همین‌جا شروع می‌شود: [راهنمای اینورتر خورشیدی](/guides/solar-inverter-guide).
هدف: درآمد، خانه شهری متصل به شبکه
آنگرید. ارزان‌ترین راه برای درآمد از فروش برق.
هدف: درآمد + برق در خاموشی
هیبریدی با باتری لیتیومی؛ اگر شرایط نرخ ذخیره‌ساز را رعایت کنید، بخشی از هزینه باتری با درآمد بیشتر جبران می‌شود.
جایی که شبکه نیست
آفگرید. باغ، ویلا، چاه کشاورزی و مناطق دورافتاده.
فقط برق اضطراری برای چند وسیله
یک سیستم کوچک با باتری کافی است؛ مقایسه آن با یو پی اس و موتور برق در راهنمای برق اضطراری خانگی آمده است.
پرسش‌های پرتکرار
آفگرید چیست؟
سیستم خورشیدی مستقل از شبکه برق که با پنل، باتری و اینورتر آفگرید کار میکند. برق نمی‌فروشد و برای جاهایی مثل باغ، ویلا و چاه کشاورزی که به شبکه دسترسی ندارند مناسب است.
آنگرید چیست؟
سیستم خورشیدی متصل به شبکه که برق تولیدی را به شبکه تزریق و با قرارداد خرید تضمینی می‌فروشد. باتری ندارد و ارزان‌ترین نوع سیستم است، اما در قطعی برق خاموش می‌شود.
آیا سیستم خورشیدی آنگرید در قطعی برق کار میکند؟
خیر. اینورتر آنگرید برای ایمنی تعمیرکاران شبکه، به محض قطع برق خاموش می‌شود. برای داشتن برق در خاموشی به سیستم هیبریدی یا آفگرید با باتری نیاز دارید.
سیستم خورشیدی بدون باتری ممکن است؟
بله، سیستم آنگرید بدون باتری کار میکند و رایجترین نوع نیروگاه خانگی در ایران است. اما فقط تا وقتی شبکه برقرار است تولید دارد.
باتری خورشیدی لیتیومی بهتر است یا سیلد؟
برای استفاده روزانه، لیتیوم آهن فسفات: چند هزار چرخه عمر، ۸۰ تا ۹۰ درصد ظرفیت مفید، سبک‌تر و در طول عمر ارزان‌تر. باتری سرب‌اسیدی (سیلد، اتمی یا ژل) ارزان‌تر است اما حدود نیمی از ظرفیتش قابل استفاده است و زودتر باید عوض شود.
منابع
عددها و شرایط این راهنما از منابع زیر گرفته و در ۱۴۰۵ آبان بازبینی شده‌اند. نرخ‌ها، قیمت‌ها و شرایط وام تغییر می‌کنند؛ پیش از هر تصمیم مالی، آخرین ابلاغیه را از ساتبا، شرکت توزیع یا بانک بگیرید.
- کسب درآمد از فروش برق خورشیدی در ۱۴۰۵ — شرایط نیروگاه‌های هیبریدی — خبرگزاری مهر، اردیبهشت ۱۴۰۵
- قیمت خرید برق خورشیدی ۱۴۰۵ — ویوا سولار
- IEEE 1547 — Interconnection of distributed energy resources — IEEE
منابع تصاویر
- SayCheeeeeese · CC0 · Wikimedia Commons
- RickyCourtney · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
- Asurnipal · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
- blmcalifornia · Public domain · Wikimedia Commons
